Vertrouwenspersoon

VertrouwenspersoonDe jeugdigen en hun ouders die met bemoeienis van de gemeente te maken krijgen, zijn daar niet altijd gelukkig mee. Daarom is het goed dat er vertrouwenspersonen zijn, die luisteren naar waar cliënten ongelukkig mee zijn, waarom men zich tekortgedaan of onheus bejegend voelt of waarom men zich bedreigd en misbruikt voelt. Want helaas, dat komt voor.
Als jeugdigen en ouders/verzorgers hulp en ondersteuning krijgen bij opgroeien en opvoeden is er – zeker in situaties waarbij sprake is van drang en dwang – sprake van afhankelijkheid. In een afhankelijkheidssituatie wordt het lastiger om dingen die niet goed verlopen in de hulpverlening aan de orde te stellen. In die situaties moeten jeugdigen en/of hun ouders kunnen terugvallen op een onafhankelijke vertrouwenspersoon, die hen bijstaat. De dienstverlening is voor de cliënten gratis.

Vertrouwenspersonen stimuleren cliënten altijd om eventuele knelpunten met professionals zelf op te lossen. Hun eerste advies is dan ook vaak: ga er samen over praten. Vertrouwenspersonen kunnen, als de cliënt dat wil, aanwezig zijn bij dat soort gesprekken of helpen een eventuele klachtbrief op te stellen. Vaak leiden zulke gesprekken al tot een oplossing. Soms lukt dat niet. Dan kan de uitkomst zijn dat er alsnog een formele klacht wordt ingediend. De vertrouwenspersonen ondersteunen cliënten bij het verwoorden, indienen en afhandelen van klachten over de jeugdzorg. Het vertrouwenswerk is toegankelijk, bereikbaar en beschikbaar voor alle cliënten in de jeugdzorg.

Functies van de vertrouwenspersoon

Naast de primaire taak van individuele advisering en ondersteuning hebben de vertrouwenspersonen ook andere functies:

  • voorlichting geven over de (rechts)positie van cliënten aan de doelgroep jeugd en professionals;
  • tekortkomingen in de structuur en de toeleiding naar of uitvoering van de zorg of (gezins)voogdij, signaleren en waar nodig aan de Inspectie te melden en;
  • tenminste eenmaal per jaar een rapport uitbrengen ten behoeve van het kwaliteitsbeleid waarin de registratiegegevens en signalen staan vermeld.

Vertrouwenspersonen zijn er ook voor kinderen en jongeren die thuis begeleid worden, dagbehandeling krijgen of in een pleeggezin verblijven. Naast jeugdigen en ouders kunnen ook (netwerk)pleegouders een beroep doen op een vertrouwenspersoon.

Voorlichting over de functie

Het vertrouwenswerk maakt zich op meerdere wijzen bekend onder de cliënten (website, folders, posters, sociale media), zodat ze aan de eis van toegankelijkheid voldoen. Ook de gemeenten hebben de plicht om aan haar burgers kenbaar te maken dat zij gebruik mogen maken van deze vorm van ondersteuning. Deze plicht bestaat er ook bij de zorgorganisaties. In dit geval dienen ze het informatiemateriaal van het vertrouwenswerk te verspreiden en duidelijk in beeld te houden voor cliënten. Er wordt geadviseerd ook een passage over vertrouwenswerk op de website van de zorginstelling op te laten nemen.

Advies- en Meldpunt Huiselijk geweld en Kindermishandeling (AMHK), na 1 januari 2015 genaamd Veilig Thuis. Gemeenten financieren Veilig thuis in het kader van de WMO. Echter in de Jeugdwet is bepaald dat ook de cliënten van Veilig thuis een beroep mogen doen op onafhankelijk vertrouwenswerk.

Privacy:

In de Jeugdwet zijn regels opgenomen met betrekking tot de verwerking en de uitwisseling van persoonsgegevens. Deze regels zijn gebaseerd op de Wet bescherming persoonsgegevens. Deze regels gelden uiteraard ook voor vertrouwenswerk. Het is belangrijk dat deze regels strikt worden nageleefd, niet alleen door de gemeente, maar ook door de degenen die zorg verlenen.
Vertrouwenspersonen behandelen in vertrouwen de informatie die ze van cliënten krijgen. Ze betrachten geheimhouding. Hierop is een uitzondering, namelijk als de veiligheid van de cliënt in het geding is.